Şanlıurfa’da kadına yönelik şiddetin iki yıllık bilançosu açıklandı. Şanlıurfa Barosu tarafından hazırlanan “Kadın Hakları İhlalleri İzleme Raporu – Şanlıurfa (2024–2025)”, 1 Ocak 2024 ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasında kentte yaşanan şiddet vakalarını, kadın cinayetlerini, şüpheli kadın ölümlerini ve koruma mekanizmalarındaki aksaklıkları ortaya koydu.
Söz konusu rapor, Avrupa Birliği İnsan Hakları ve Demokrasi Hibe Programı kapsamında desteklenen “Şanlıurfa Bölgesinde İnsan Hakları İhlallerine Karşı Hukuki Mücadele Kapasitesinin Geliştirilmesi Projesi” çerçevesinde hazırlandı.
VERİLER “ASGARİ DÜZEYİ” YANSITIYOR
Rapor, Şanlıurfa Barosu Kadın Hakları Merkezi/Kadın Hakları Komitesi kayıtları, OCAS verileri, ŞÖNİM ve ilgili kamu kurumlarından sınırlı ölçüde temin edilebilen bilgiler, kadın alanında çalışan sivil toplum örgütlerinin danışan verileri ve medya taramaları üzerinden hazırlandı.
Kurumsal veri paylaşımındaki sınırlılıklara dikkat çekilen raporda, açıklanan rakamların yalnızca tespit edilebilen vakaların “asgari düzeyini” yansıttığı vurgulandı.
KADINA ŞİDDET EN ÇOK YAKIN İLİŞKİLERDE
Rapora göre şiddet vakalarının büyük bölümü yakın ilişkiler ve aile içi bağlamda gerçekleşti.
2024–2025 döneminde kayda geçen bazı başlıklar şöyle:
Kadına karşı şiddet (kasten/basit yaralama, tehdit, hürriyetten yoksun kılma): 2024’te 97, 2025’te 90 kayıt.
Cinsel taciz: 2024’te 19, 2025’te 17 kayıt.
Cinsel saldırı: 2024’te 8, 2025’te 16 kayıt.
İntihara teşebbüs: 2024’te 7, 2025’te 9 kayıt.
Raporda, bu tablonun münferit olaylardan ibaret olmadığı, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, koruma mekanizmalarının etkin işletilememesi ve cezasızlık riskiyle bağlantılı yapısal bir sorun olduğuna işaret edildi.
2 YILDA 12 ÖLÜM
Raporun en çarpıcı başlıklarından biri ise kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümleri oldu.
2024–2025 döneminde toplam 12 vaka tespit edildi. Bunların 10’u kadın cinayeti, 2’si ise şüpheli kadın ölümü olarak kayıtlara geçti.
Şüpheli ölümlerde olayların kimi zaman “intihar” ya da “kaza” olarak hızlı şekilde nitelendirilmesi, delil toplama süreçlerinin sınırlı kalması ve toplumsal cinsiyet perspektifiyle derinleştirilmiş soruşturma yürütülmemesi ciddi kaygı konusu olarak gösterildi.
6284’TE KRİTİK AKSAKLIKLAR
Raporda, 6284 sayılı Kanun kapsamında öngörülen koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulanmasında yaşanan sorunlar da sıralandı.
Buna göre;
Tedbir kararlarında gecikmeler, risk değerlendirmesinin yeterince yapılmaması, denetim eksikliği, ihlallere karşı caydırıcı yaptırımların etkisiz kalması, kadınların korunma hakkına zamanında ve etkin biçimde erişmesini zorlaştırıyor.
9 DAVA DOSYASI YAKINDAN İZLENDİ
Şanlıurfa Barosu Kadın Hakları Komitesi, 2024–2025 döneminde 9 dava dosyasını izleme kapsamına aldı.
İzlenen dosyalarda; delil değerlendirmesindeki eksiklikler, ilk aşamada yanlış nitelendirme, tutuklama ve adli kontrol gibi tedbirlerin somut riskle uyumlu kullanılmaması ile beraat ve cezasızlık riskleri öne çıkan sorunlar arasında yer aldı.
7 MADDELİK ÇAĞRI
Baro, kadına yönelik şiddetle mücadelede devletin pozitif yükümlülüklerine dikkat çekerek şu talepleri sıraladı:
6284 sayılı Kanun’un risk temelli, hızlı ve denetlenebilir biçimde uygulanması,
Şiddet ve ölüm vakalarında resen, derinleştirilmiş ve toplumsal cinsiyet duyarlı soruşturma yürütülmesi,
Şüpheli kadın ölümlerinde “intihar/kaza” nitelendirmesiyle aceleci kapanışlardan kaçınılması ve etkin delil toplanması,
Koruma kararlarının ihlalinde caydırıcı yaptırımların işletilmesi,
Kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi ve veri paylaşımında şeffaflığın sağlanması,
Göçmen/mülteci ve engelli kadınlar başta olmak üzere kırılgan grupların destek mekanizmalarına erişimin artırılması,
Baroların ve kadın alanında çalışan STK’ların izleme ve dava takibi kapasitesinin kurumsal olarak desteklenmesi.
Raporda son olarak, kadına yönelik şiddetin yalnızca bireysel bir suç değil; yaşam hakkı, özgürlük ve güvenlik hakkı ile adalete erişim başta olmak üzere temel hakların ihlali olduğu vurgulandı.
0 Yorum